Het vroege internet was traag, rommelig en vaak behoorlijk lelijk. Toch duikt er bij oude websites, startpagina’s en piepende inbelgeluiden iets op wat verdacht veel op heimwee lijkt. Foto: Milad Fakurian via Unsplash.
Een web van zolderkamers
Websites voelden ooit minder als winkels en meer als kamers. Iemand had er een gebouwd voor zijn verzameling luciferdoosjes, favoriete sciencefictionaflevering of compleet onbegrijpelijke hobby. Niet alles hoefde schaalbaar te zijn. Soms bestond een pagina simpelweg omdat één persoon vond dat hij moest bestaan. Je kwam er via een link op een andere kleine site en vertrok misschien door een knop waarop ‘ga vooral ook hier kijken’ stond. Zo ontstond een landschap met kronkelpaden. De kans om te verdwalen was niet een fout in het systeem, maar het leukste onderdeel.
Nu is alles dichtbij
Het internet van nu is sneller en bruikbaarder. Bijna alles is direct vindbaar. Maar zodra iedere route wordt voorspeld, aanbevolen en geoptimaliseerd, verdwijnt een deel van het toeval. We vinden meer van wat bij ons past en minder waarvan we nog niet wisten dat het bestond. Misschien missen we dus niet werkelijk de modems of de bezoekerstellers. We missen het gevoel dat achter iedere link een mens kon zitten die zonder marktonderzoek een digitaal schuurtje had ingericht.
Dat gevoel is niet verdwenen. Kleine nieuwsbrieven, persoonlijke sites, digitale archieven en eigenzinnige hoekjes bestaan nog steeds. Ook een wandeling zonder bestemming of een middag in de bibliotheek kan zo’n kleine omweg zijn: plekken waar je niet de kortste route hoeft te nemen. Je moet alleen af en toe weigeren de kortste route te nemen. Lees ook De stille luxe van een wandeling zonder bestemming en De bibliotheek als plek om nergens heen te hoeven. Klik eens op een onwaarschijnlijke link. Lees verder dan verstandig lijkt. Het web is nog altijd groot genoeg om in te verdwalen.
